فرمول محاسبه سود واقعی بعد از تورم
بازده اسمی تغییر عدد پول است. بازده واقعی، تغییر توان خرید همان پول را نشان می‌دهد. برای محاسبهٔ دقیق یک سال، ضریب بازده را بر ضریب تورم تقسیم می‌کنیم و یک واحد کم می‌کنیم. در فرمول زیر، نرخ‌ها اعشاری هستند؛ مثلاً ۳۰٪ برابر ۰٫۳۰ است.
Real annual return = (1 + annual return) / (1 + annual inflation) − 1
برای چند سال، هر دو ضریب به توان تعداد سال‌ها می‌رسند. ارزش واقعی موجودی پایان دوره، برحسب قدرت خرید پول ابتدای دوره بیان می‌شود. این با تبدیل به قیمت یک کالا یا دارایی خاص تفاوت دارد.
Nominal value = Principal × (1 + return)^years
Real value = Nominal value / (1 + inflation)^years
مثال: ۳۰ درصد سود، ۴۰ درصد تورم
با سرمایهٔ اولیه ۱۰۰ میلیون تومان و بازده مؤثر سالانهٔ فرضی ۳۰٪، موجودی پس از یک سال ۱۳۰ میلیون تومان است. اگر قیمت‌ها در همان سال ۴۰٪ بیشتر شده باشند، این موجودی قدرت خرید حدود ۹۲٫۸۶ میلیون تومان از پول ابتدای دوره را دارد.
پس بازده واقعی منفی ۷٫۱۴٪ است، نه منفی ۱۰٪. با ادامهٔ همین فرض‌ها برای سه سال، موجودی حدود ۲۱۹٫۷ میلیون تومان می‌شود، اما ارزش آن به پول ابتدای دوره حدود ۸۰٫۰۶ میلیون تومان است.
| پایان سال | موجودی اسمی | ارزش به پول ابتدا |
|---|---|---|
| ۱ | ۱۳۰ | ۹۲٫۸۶ |
| ۲ | ۱۶۹ | ۸۶٫۲۲ |
| ۳ | ۲۱۹٫۷ | ۸۰٫۰۶ |
سود واقعی مثبت و منفی یعنی چه؟
بازده واقعی مثبت یعنی سرمایه در این مدل از افزایش عمومی قیمت‌ها جلو افتاده است. بازده واقعی صفر یعنی قدرت خرید حفظ شده، و نتیجهٔ منفی یعنی بخشی از قدرت خرید از دست رفته است. سود واقعی منفی لزوماً به معنی کم‌شدن عدد موجودی نیست.
برای مقایسهٔ گزینه‌ها، نرخ‌هایی با مبنای یکسان وارد کنید. سودی که ماهانه پرداخت و خرج می‌شود با بازده مؤثر سالانه‌ای که سودش دوباره سرمایه‌گذاری می‌شود، یکسان نیست. اگر پرداخت ماهانه دارید، ابتدا نوع نرخ و شرایط سرمایه‌گذاری مجدد را روشن کنید؛ ابزار سود مرکب این تفاوت را نشان می‌دهد.
چه چیزهایی در این محاسبه لحاظ نشده؟
- نرخ بازده متغیر، زمان‌بندی واریزها و برداشت‌ها و نوسان مسیر سرمایه‌گذاری.
- هزینه‌هایی که در نرخ بازده ورودی شما کسر نشده‌اند؛ مانند کارمزد یا مالیات مرتبط.
- تفاوت سبد مصرفی شما با شاخص تورم انتخابی، ریسک نقدشوندگی و احتمال زیان.
این ابزار دادهٔ بازار یا نرخ تورم زنده ندارد. برای دورهٔ تاریخی با نرخ‌های متغیر باید بازده و تورم تجمعی همان بازه را با روش سازگار محاسبه کرد؛ میانگین سادهٔ درصدهای سالانه الزاماً معادل بازده مرکب نیست. برای آینده، چند سناریو بسازید و آن‌ها را پیش‌بینی قطعی تلقی نکنید.
سؤال‌های متداول
چرا سود واقعی برابر سود منهای تورم نیست؟
تفریق دو نرخ یک تقریب است. رابطهٔ دقیق ضریب بازده را بر ضریب تورم تقسیم می‌کند. برای بازده ۳۰٪ و تورم ۴۰٪، نتیجه حدود منفی ۷٫۱۴٪ است.
اگر سود و تورم برابر باشند چه می‌شود؟
با فرض مبنای یکسان و نبود هزینهٔ اضافی، بازده واقعی صفر است و قدرت خرید سرمایه حفظ می‌شود.
آیا نرخ سود بانک را می‌توانم وارد کنم؟
اگر نرخ واردشده بازده مؤثر سالانه با فرض سرمایه‌گذاری مجدد سود باشد، بله. نرخ اسمی پرداخت ماهانه لزوماً همین مفهوم را ندارد؛ شرایط سپرده را بررسی کنید.
مبلغ واقعی خروجی، پول قابل برداشت است؟
خیر. موجودی اسمی عدد پول پایان دوره است. ارزش واقعی، معادل قدرت خرید آن به پول ابتدای دوره است و مبلغ مستقلی در حساب نیست.
برای سنجش تورم سبد خودت، تورم شخصی را حساب کن؛ برای مبلغ سال‌های قبل نیز ارزش پول در گذشته را ببین.
روش، منابع و حریم خصوصی
محاسبه‌ها با فرمول‌های نوشته‌شده در همین صفحه و فقط در مرورگر انجام می‌شوند. این ابزار ورودی‌های مالی شما را ذخیره یا برای محاسبه به سرور ارسال نمی‌کند. نرخ پیش‌فرض، آمار رسمی یا پیشنهاد سرمایه‌گذاری نیست. برای گزارش خطای متن یا محاسبه، از مسیر ارتباطی دربارهٔ ما استفاده کنید.